Home / Methoden

Lean Six Sigma uitgelegd: DMAIC en verbeterwerk

Lean Six Sigma: kies je bijdrage

Kies een belt op het verbeterwerk dat je gaat uitvoeren. Een kleur zegt pas iets als duidelijk is welke toetsing en praktijkopdracht erbij horen.

Je leest: Lean Six Sigma uitgelegd: DMAIC en verbeterwerk

Uitleg, certificering en verdere voorbereiding

Lean en Six Sigma helpen je een proces gericht te verbeteren. Lean legt de nadruk op waarde voor de klant en een werkbare doorstroming. Six Sigma richt zich op het onderzoeken en verminderen van ongewenste variatie en fouten. Bij Lean Six Sigma komen die invalshoeken samen.

Begin bij het probleem dat je wilt oplossen. “We moeten Lean worden” is nog geen duidelijke opdracht. “Aanvragen blijven wachten omdat informatie ontbreekt” geeft wel richting aan onderzoek. Hieronder verbinden we de basis met DMAIC, een uitgewerkt voorbeeld en het kiezen van een opleiding.

Wat is het verschil tussen Lean en Six Sigma?

InvalshoekWaar kijk je naar?Vraag voor je eigen werk
LeanKlantwaarde, de stappen in de waardestroom, flow, pull en blijven verbeteren.Waar wacht het werk, gaat het terug of doen we iets waar de klant niets aan heeft?
Six SigmaMet gegevens onderzoeken hoe een proces presteert en waar ongewenste verschillen ontstaan.Welke afwijking zien we en welke oorzaken kunnen we aantoonbaar onderzoeken?
Lean Six SigmaProces en gegevens samen gebruiken voor een verbeteropgave.Welke verandering helpt en hoe stellen we vast of het beter blijft werken?

De vijf Lean-principes kun je kort onthouden als waarde bepalen, de waardestroom begrijpen, doorstroming verbeteren, op behoefte werken en blijven verbeteren. Onze praktische tip: loop eerst met de betrokken collega’s door het werk heen. Een procedure op papier vertelt je nog niet waar een aanvraag in de praktijk blijft liggen.

DMAIC: vijf stappen van probleem naar borging

De DMAIC-stappen Define, Measure, Analyze, Improve en Control met per stap een concrete werkvraag
Eigen schema van de DMAIC-verbetercyclus.
StapDoelVoorbeeld van een werkstuk
DefineProbleem, doel en afbakening vastleggen.Een korte verbeteropdracht met eigenaar en klantvraag.
MeasureDe huidige situatie betrouwbaar meten.Een afgesproken meetwijze en nulmeting.
AnalyzeOnderzoeken welke oorzaken de afwijking verklaren.Een onderbouwde analyse in plaats van alleen vermoedens.
ImproveEen passende verbetering uitwerken en toetsen.Een proef met een duidelijke beoordelingsvraag.
ControlDe verbetering vasthouden en afwijkingen opvolgen.Werkafspraken, eigenaarschap en een controlemoment.

Voorbeeld: een onvolledige werkopdracht voorkomen

Stel dat een onderhoudsteam regelmatig terug moet bellen omdat bij de opdracht informatie ontbreekt. Een eerste reactie kan zijn om een extra controleur in te zetten. Voor dit oefenvoorbeeld onderzoeken we eerst wanneer en waarom de informatie ontbreekt. Misschien is een veld onduidelijk, komt de melding uit verschillende kanalen of weet de melder niet wat nodig is.

  • Define: spreek af over welke opdrachten het gaat en wat een complete opdracht bevat. Betrek de mensen die de informatie aanleveren en gebruiken.
  • Measure: registreer gedurende een afgesproken periode welke informatie ontbreekt. Leg dezelfde definities uit aan iedereen die meet.
  • Analyze: bekijk de terugkerende patronen. Onderzoek de route van een opdracht en vraag de betrokken collega’s om hun waarnemingen.
  • Improve: toets bijvoorbeeld een duidelijker aanvraagformulier of een korte instructie. Kies een afgebakende proef.
  • Control: leg vast wie de werkwijze beheert, hoe je nieuwe onvolledige opdrachten herkent en wanneer je opnieuw kijkt.

Beoordeel de proef op het oorspronkelijke probleem. Alleen tellen hoeveel formulieren zijn ingevuld zegt nog niet of monteurs voldoende informatie krijgen. Neem ook mee of de nieuwe afspraak werkbaar is voor de aanleverende collega. Zo verbind je een meetpunt aan het werk waarvoor je het proces verbetert.

Yellow Belt, Green Belt of Black Belt?

Gebruik de kleuren als ingang om een opleidingsroute te vergelijken. Kijk vervolgens naar de leerdoelen en beoordeling van het gekozen stelsel. Een basistraining, een theorie-examen en een beoordeeld praktijkproject leveren niet hetzelfde bewijs op.

RichtingWaarop vergelijken?
Yellow BeltBegrippen begrijpen, problemen herkennen en bijdragen aan verbetering.
Green BeltZelf een verbeterproject uitvoeren, gegevens onderzoeken en begeleiding bij je praktijkopgave.
Black BeltVerdere verdieping in analyse en het leiden of begeleiden van verbeterwerk.

Lees verder bij Yellow Belt, Green Belt en Black Belt. Vraag welke gegevens, software en praktijkbegeleiding het traject vraagt. Regel vooraf toegang tot een geschikte verbeteropgave.

Procesverbetering vraagt ook leiderschap

Wij adviseren om het proces met de uitvoerende collega’s te onderzoeken en de manager verantwoordelijk te maken voor de ruimte om te verbeteren. Vraag niet alleen wat iemand anders moet doen, maar ook welke tegenstrijdige afspraken of ontbrekende hulpmiddelen het werk lastig maken. In het interview over faciliterend leiderschap beschrijft Nigel waarom het wegnemen van belemmeringen bij de leidinggevende hoort.

Gebruik een projectplan voor een grotere verbeteropgave en PDCA om de terugkerende verbeterafspraken te begrijpen. Voor de invoering bij verschillende groepen helpt de stakeholderanalyse.

Welk boek helpt bij je opleiding?

Kies een Yellow Belt-boek als je eerst de taal en basis wilt leren kennen. Zoek voor een eigen verbeterproject een Green Belt-boek dat aansluit op je opleiding. Vraag altijd welke editie en welk certificeringsstelsel de opleider gebruikt en of het boek al inbegrepen is. Gebruik de keuzehulp als je nog twijfelt tussen verbeteren, projectmanagement en leidinggeven.

Bronnen en actualiteit

Bijgewerkt op 30 oktober 2026. De uitleg van het model is gecontroleerd met Lean Enterprise Institute over Lean, ASQ over DMAIC, ASQ over Six Sigma, EXIN LSSA Green Belt. De voorbeelden en werkvragen zijn redactionele uitwerkingen van Projectsucces.

OEE en takttijd zelf berekenen

Gebruik de gratis OEE-calculator om de verliesfactoren door te rekenen en te bepalen wat je verder wilt onderzoeken.

Van procesverbetering naar een uitvoerbare leerroute

Kies één proces dat je werkelijk kunt onderzoeken. Spreek af wie eigenaar is, wie gegevens mag gebruiken en welke collega’s aan het onderzoek meedoen. Oefen eerst een scherpe probleemomschrijving en meetdefinitie. Een opleider kan je dan gerichter helpen dan wanneer je alleen vraagt welk beltniveau het hoogst is.

Laat bij een proef ook de oorspronkelijke situatie zichtbaar. Noteer wat naast de proef veranderde, bijvoorbeeld bezetting of soort aanvragen. Dat helpt voorkomen dat je een toevallige gunstige week als blijvend resultaat presenteert. Kies de certificeringsroute vervolgens op de kennis en praktijkbeoordeling die je wilt aantonen.

Van uitleg naar toepassen

Lean Six Sigma Green Belt

Wil je het begeleiden van een verbeterproject leren? Vergelijk de Green Belt-opleidingen op oefenen met data, praktijkbegeleiding en het verschil tussen een opleidingsbewijs en certificering.

Opleidingen bij dit onderwerp

Bureau Tromp

Lean Six Sigma Green Belt

Lean trainingen & Lean Six Sigma trainingen6 dagen

€ 3.150Prijs op Springest. Controleer btw en bijkomende kosten.

8,6/10 · 392 ervaringen op Springest

Lean Six Sigma Green Belt Wil jij als Green Belt zelfstandig een Lean Six Sigma project van A-Z kunnen uitvoeren? Dat kan met onze Lean Six…

Bekijk opleiding ↗

Informatie aanvragen

5ST3PS Lean Six Sigma

Lean Six Sigma Green Belt

Klassikaal5 dagen

€ 2.500Prijs op Springest. Controleer btw en bijkomende kosten.

9,8/10 · 246 ervaringen op Springest

In de Lean Six Sigma Green Belt van 5ST3PS leer je hoe je processen verbetert zonder grote investeringen en gewoon met wat je hebt. Je leert…

Bekijk opleiding ↗

Informatie aanvragen

Lean Six Sigma Groep

Lean Six Sigma Green Belt training (7 dagen)

Klassikaal7 dagen

€ 3.595Prijs op Springest. Controleer btw en bijkomende kosten.

9,5/10 · 207 ervaringen op Springest

Je ontwikkelt tijdens de Green Belt training competenties om verbetertrajecten te leiden en veranderingen te borgen. Na afloop van de training ben je in staat om…

Bekijk opleiding ↗

Informatie aanvragen

Aanbod, beschrijvingen en deelnemersbeoordelingen: Springest en de opleiders. Laatst opgehaald op 8 november 2026. Controleer prijs, startdatum en inbegrepen onderdelen bij de opleiding.

Vergelijk lean six sigma green belt bij Springest ↗

Je gaat verder op Springest. Een informatieaanvraag is iets anders dan een inschrijving. Bekijk daar de voorwaarden voordat je gegevens verstuurt.

Zelf aan de slag

Boeken bij jouw leervraag

Kies de titel die past bij wat je wilt leren. De boeken zijn alternatieven; je hoeft ze niet samen te kopen. Controleer bij een opleiding welk lesmateriaal al is inbegrepen.

Boekomslag: Lean Six Sigma Green Belt

Voor een Lean Six Sigma-verbeterproject

Lean Six Sigma Green Belt

H.C. Theisens

Nederlands · Hardcover

Verdieping in procesverbetering, meten, analyseren en borgen. Past bij wie een verbeterproject uitvoert en de bijbehorende technieken wil bestuderen.

Bekijk bij bol ↗
Boekomslag: Lean Six Sigma Yellow Belt

Kennismaken met procesverbetering

Lean Six Sigma Yellow Belt

H.C. Theisens

Nederlands · Hardcover

Een basisboek over Lean Six Sigma, continu verbeteren en het werken aan processen. Past bij het verkennen van de Yellow Belt-richting.

Bekijk bij bol ↗
Boekomslag: Risicodialoog

Risico’s bespreekbaar maken

Risicodialoog

Martin van Staveren

Nederlands · Paperback

5,0/5 · 1 beoordeling bij bolReviewgegevens zijn eigendom van bol. Bijgewerkt op 9 nov 2026 12:30.

Richt zich op een gesprek over doelen, onzekerheden en wat je vervolgens doet. Een verdieping voor wie risico’s wil verbinden met gezamenlijke keuzes en acties.

Aanvullende vaardigheid, geen IPMA-examenboek.

Bekijk bij bol ↗

Koop je via deze links bij bol, dan kunnen wij commissie ontvangen. De selectie is gebaseerd op boekinformatie en de aansluiting op je leervraag; dit zijn geen eigen boekrecensies. Bekijk de actuele prijs, uitvoering en beschikbaarheid bij bol.

Budget, studietijd of boeken regelen?

Twijfel je over de richting? Gebruik de keuzehulp of bekijk de kennisbank per onderwerp.

Veelgestelde vragen over Lean Six Sigma

Is Lean Six Sigma hetzelfde als harder werken?

Dat is geen bruikbaar verbeterdoel. Onderzoek welk werk waarde toevoegt, waar problemen ontstaan en hoe het proces mensen ondersteunt. Een doel zonder ruimte, gegevens of eigenaar is nog geen uitvoerbare opdracht.

Moet ik altijd alle DMAIC-stappen zwaar uitwerken?

Pas de diepgang aan het probleem aan. De samenhang blijft relevant: je wilt weten wat je verbetert, waarop je oordeel is gebaseerd en hoe de uitkomst wordt gevolgd. Een kleine oefening vraagt andere documentatie dan een complex onderzoek.

Is een verband in gegevens ook een oorzaak?

Niet vanzelf. Onderzoek mogelijke verklaringen en de kwaliteit van je waarnemingen voordat je een maatregel als oplossing presenteert. Bespreek welke aanvullende toets nodig is en wie die verantwoord kan uitvoeren.

Welk niveau kies ik om te beginnen?

Gebruik je rol als uitgangspunt. Kijk bij kennismaken naar Yellow Belt, bij een eigen verbeteropgave naar Green Belt en bij complexere analyses of begeleiding naar Black Belt. Controleer steeds de concrete inhoud en toelating van het traject.